Vẫn lối viết hài hước và có phần gây sốc quen thuộc trong cuốn “Thiên nga đen” của tác giả Nicholas Taleb. Tác giả bắt đầu cuốn sách bằng phát biểu khá sốc: “99,9% những người thành đạt và giàu có không phải nhờ tài năng, mà là nhờ may mắn”!
Tác giả lên án cuốn sách “Triệu phú nhà bên”: “những người giàu có nhờ tích luỹ tài sản và sống khiêm tốn” là mắc lỗi nghiêm trọng về thiên kiến kẻ sống sót. Cuốn sách đã phớt lờ “những người tích luỹ” đã tích luỹ nhầm thứ (mua cổ phiếu của công ty kinh doanh kém, mua vàng lúc giá cao…). Hầu hết những người giàu có trong cuốn sách là nhờ lạm phát giá tài sản, nói cách khác là nhờ may mắn.
Thiên kiến kẻ sống sót
Chúng ta chỉ nhìn thấy người chiến thắng – kẻ sống sót – và phớt lờ những người thất bại, như vậy sẽ mang đến nhận định sai về xác suất. Khi 1,000 người tham gia kinh doanh và có 200 người thành công, 200 người đó chưa chắc là giỏi, bởi vì có 800 người đã thất bại còn gì. Nhưng nếu trong 20 người có 10 người thành công thì lại khác. Số người tham gia kinh doanh càng nhiều, thì khả năng một người thành công nhờ may mắn sẽ càng cao, trò đùa của sự ngẫu nhiên.
Các nội dung sau của cuốn sách hơi bị lang mang và nhàm chán, chủ yếu là những lời khuyên giúp chúng ta tránh sa vào lối mòn tư duy, ví dụ như niềm vui kiếm được 1 tỉ sẽ không kéo dài như nổi đau khổ mất đi 100 triệu, hiệu ứng tiêu cực của sự mất mát có thể lớn gấp 2,5 lần hiệu ứng của điều tích cực. Khi đánh giá một khoản đầu tư, hãy chọn cả mẫu tốt và xấu để có kết quả đánh giá chuẩn xác nhất, tránh mắc lỗi thiên kiến kẻ sống sót.
Tóm lại, nội dung sách sử dụng nhiều kiến thức về tài chính và xác suất, nhưng với lối viết có phần hài hước của tác giả cũng ko quá khó để nắm bắt.